ဒါန (Dāna)- ကံကြမ္မာ စည်းစိမ်နှင့် ကောင်းကျိုးများကို ပြောင်းလဲပေးသည့် အဆုံးစွန်သော ရူပဗေဒ
လောကရှိ စည်းစိမ်၊ ဉာဏ်ပညာနှင့် ကျန်းမာရေးတို့သည် အလကားရရှိလာသည့် အရာမဟုတ်ဘဲ အတိတ်က ပေးကမ်းမှုမျိုးစေ့များ ရင့်မှည့်လာခြင်း၏ ထင်ရှားမှုသာဖြစ်သည်။ တက်ကြွစွာ စွန့်လွှတ်တတ်မှသာ ရှားပါးမှုချုပ်နှောင်မှုကို ဖြတ်ကျော်နိုင်မည်။
စကြာဝဠာ ဗလာနယ်မှ အံ့ဖွယ်တည်ရှိမှု နိယာမ- အဘယ်ကြောင့် “ပေးလေ ရလေ” နည်း။
အရှေ့တိုင်း နက်ရှိုင်းသော အကြောင်းတရားနှင့် ကွမ်တမ်စွမ်းအင်နယ်ပယ်တွင် စည်းစိမ်နှင့် ကောင်းကျိုးများသည် ငြိမ်သက်သော အရာများမဟုတ်ဘဲ စီးဆင်းနေသော စွမ်းအင်ငွေကြေး ဖြစ်သည်။ ရှေးခေတ်ပညာရှိကြီးများက “စွန့်မှုနှင့် ရမှု- စွန့်လျှင်သာ ရနိုင်သည်။ နည်းနည်းစွန့်လျှင် နည်းနည်းရ၊ များများစွန့်လျှင် များများရ၊ မစွန့်လျှင် မရ။” ဟု မိန့်ဆိုခဲ့သည်။ သင်သည် လက်သီးဆုပ်တင်းကျပ်ကာ ဝန်တိုစွာ တောင်းယူနေချိန်တွင် စိတ်သည် အလွန်ကျုံ့ဝင်သော ပြိတ္တာဘုံ၏ ရှားပါးမှုကြိမ်နှုန်းသို့ ရောက်ရှိနေပြီး စကြာဝဠာ၏ ပေါများလှသော စွမ်းအင်သည် သင့်အသက်တာတည်ရာအတွင်းသို့ လုံးဝစီးဝင်ရန် မဖြစ်နိုင်တော့ချေ။
ဆန့်ကျင်ဘက်အနေနှင့် သင်သည် မေတ္တာ၊ ကရုဏာ၊ ဝမ်းမြောက်မှုနှင့် ဥပေက္ခာစိတ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေပြီး စည်းစိမ်၊ အသိပညာ သို့မဟုတ် ကြောက်ရွံ့မှုကင်းသော လုံခြုံမှုကို သတ္တဝါအားလုံးအား တက်ကြွစွာ ပေးကမ်းသောအခါ ချက်ချင်းပင် နတ်လမ်းစဉ်နှင့် တူညီသော “ကြွယ်ဝမှုရင်းမြစ် ကြိမ်နှုန်း” သို့ ပြောင်းလဲသွားသည်။ ဤသည်မှာ ကိုယ်ကျင့်တရားကောင်းမှုသာမက စကြာဝဠာ၏ အကျပ်ရိုက်ဆုံးသော တုန့်ပြန်မှုအား အင်ဂျင်နီယာပညာရပ်လည်း ဖြစ်သည်။
ဒါနပြုခြင်းဆိုင်ရာ တရားနည်းလမ်း ဆယ်မျိုးနှင့် တိကျသော အကျိုးဆက်ဇယား
အောက်ပါ ဒါနတရားနည်းလမ်းများထဲမှ မည်သည့်နည်းလမ်းကိုမဆို နှိပ်ပါက ၎င်း၏ ကျမ်းဂန်အခြေခံများ၊ သက်ဆိုင်ရာ ပါဇီဇာတာတွင် မကောင်းမှုများကို ဖြေရှင်းသည့် အစီအစဉ်များနှင့် ခေတ်သစ်ဘဝတွင် လက်တွေ့ကျင့်သုံးနည်းများကို အသေးစိတ် ကြည့်ရှုနိုင်ပါသည်-
ဥစ္စာဒါန (Wealth Giving)
ငွေကြေး၊ ပစ္စည်းဥစ္စာ သို့မဟုတ် ကိုယ်လက်အားဖြင့် သူတစ်ပါးကို ထောက်ပံ့ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ မသိစိတ်အတွင်း ရှားပါးမှုနှင့် ချို့တဲ့မှု ခံစားချက်ကို ပယ်ဖျက်နိုင်ခြင်းသည် အဓိကဝင်ငွေ တည်ငြိမ်စေရန်၊ ဘေးထွက်ဝင်ငွေ အစဉ်မပြတ် စီးဝင်စေရန်အတွက် အခြေခံအကျဆုံး အကြောင်းရင်းမှန် ဖြစ်သည်။
ဓမ္မဒါန (Dharma & Wisdom Giving)
ကျွမ်းကျင်မှုဆိုင်ရာ အတတ်ပညာများကို သင်ကြားပေးခြင်း၊ ဘဝအတွက် ကောင်းသော အသိပညာများကို မျှဝေခြင်း၊ မှန်သော တရားဒဿနကို ဖြန့်ဝေခြင်းတို့ ပြုသည်။ မွေးရာပါ ဝိညာဉ်ရေးရာ ဉာဏ်အမြစ်ကို ဖွင့်ပေးကာ ကျေးဇူးရှင်၏ လမ်းညွှန်မှုနှင့် စာမေးပွဲကံကောင်းခြင်းကို ဆွဲဆောင်သည်။
ကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိသော ပေးကမ်းမှု (Fearlessness & Life Protection)
ဘေးအန္တရာယ်ကျရောက်နေသော သတ္တဝါများကို ကယ်တင်ခြင်း၊ ထိတ်လန့်၍ မျှော်လင့်ချက်ပျက်နေသူများကို နှစ်သိမ့်ခြင်း၊ သတ်ဖြတ်မှုမှ ရှောင်ကြဉ်သော သီလကို ဆောက်တည်ခြင်း။ သတ္တဝါအားလုံး၏ ကြောက်ရွံ့မှုကို ပြေပျောက်စေခြင်းဖြင့် ရောဂါဘယအားလုံး မကပ်ရောက်ခြင်းနှင့် ဘေးဥပဒ်အားလုံး ကံကောင်းခြင်းအဖြစ် ပြောင်းလဲစေသော ဝဇီရအကာအကွယ်ကို ဆွဲဆောင်နိုင်သည်။
အလင်းနှင့် ဆီမီးပူဇော်ခြင်း (Offering Light & Lamps)
အမှောင်ထဲတွင် ဆီမီးထွန်းညှိခြင်း၊ အလင်းလှူဒါန်းခြင်း သို့မဟုတ် စိတ်မီးခွက်ထွန်းညှိခြင်း ပြုလုပ်ပါ။ နှစ်ပေါင်းတစ်ထောင် အမှောင်ခန်း၏ မသိနားမလည်မှုကို ဖြိုဖျက်ကာ မျက်စိကြည်လင်ခြင်း၊ ထိုးထွင်းသိမြင်မှုစူးရှခြင်းနှင့် အလုပ်အကိုင်မြူခိုးကင်းစင်ခြင်းတို့ကို ဆောင်ကြဉ်းပေးသည်။
ဆေးဝါးပေးအပ်ကာ ရောဂါကုသခြင်း (Giving Medicine & Healing)
ဆေးဝါးများ လှူဒါန်းခြင်း၊ လူနာများကို ပြုစုစောင့်ရှောက်ခြင်း၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ရောဂါကာကွယ်ရေး ကောင်းမွန်သော နည်းလမ်းများ ဖြန့်ဝေခြင်း။ သတ္တဝါအားလုံး၏ ကိုယ်ခန္ဓာဆိုင်ရာ ဝေဒနာများကို ဖယ်ရှားပေးခြင်းဖြင့် မိမိနှင့် မိဘများ၏ ရှေးဘဝကပ်ခဲ့သော ရောဂါကံများကို တိုက်ရိုက် လျှော့ချပေးသည်။
အစားအစာနှင့် ရေစင်ကပ်လှူခြင်း (Giving Food & Pure Water)
အစားအစာနှင့် သောက်ရေ လှူဒါန်းခြင်း၊ လက်ဖက်ရည်ကပ်ခြင်း၊ ရေသွန်းလောင်းခြင်း၊ ဆာလောင်မွတ်သိပ်သူများကို ကယ်ဆယ်ခြင်း ဖြစ်သည်။ လူတို့အတွက် စားရေးသောက်ရေးသည် အရေးအကြီးဆုံး ဖြစ်သည်။ သူတစ်ပါးကို အစားအစာ ပေးကမ်းလှူဒါန်းသူသည် ဤဘဝတွင် ဝတ်စားနေထိုင်ရေးပူပန်မှု ကင်းရှင်းပြီး၊ ကျေးဇူးရှင်အပေါင်းအသင်းနှင့် ပြည့်စုံကာ နှုတ်မြွက်စကားနှင့် ဆွေးနွေးငြင်းခုံမှု အဟန့်အတားမရှိ ဖြစ်စေသည်။
အဝတ်အစားနှင့် အမိုးအကာ ပေးကမ်းခြင်း (Giving Clothing & Shelter)
ဆောင်းရာသီအဝတ်အစားများ၊ အိပ်ရာခင်းများနှင့် လေမိုးကာကွယ်ရာ နေရာများကို လှူဒါန်းခြင်း။ သတ္တဝါအားလုံး အအေးဒဏ်နှင့် ရှက်ဖွယ်ဒုက္ခတို့မှ ကင်းဝေးစေရန် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် တစ်သက်တာအဝတ်အစား ပြည့်စုံကြွယ်ဝမှုကို ခံစားရစေပြီး အကြီးအကဲများနှင့် မေတ္တာရှင်များ၏ အကာအကွယ်ကို အမြဲရရှိစေသည်။
တံတားတည်ဆောက်ခြင်း၊ လမ်းဖောက်လုပ်ခြင်းနှင့် ဘုန်းကြီးကျောင်းတည်ဆောက်ခြင်းဖြင့် လူအများကို ငြိမ်းချမ်းစေခြင်း (အခြေခံအဆောက်အအုံနှင့် ပြည်သူ့အကျိုး)
လမ်းတံတားများ တည်ဆောက်ခြင်း၊ အများပြည်သူသုံး အဆောက်အဦများ ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ တရားကျင့်ရာ နေရာများကို စောင့်ရှောက်ခြင်း။ သောင်းနှင့်ချီသော လူအများ သွားလာရလွယ်ကူစေပြီး၊ ဘဝခရီးလမ်း အတားအဆီးမရှိ ချောမွေ့စေကာ အဝေးသွားလာရာတွင် ဘေးကင်းစေသည်။
မိဘများအား ရိုသေလုပ်ကျွေးခြင်းနှင့် ကုသိုလ်မြေအား လှူဒါန်းခြင်း (Filial Piety & Reverence)
ကောင်းမှုတစ်ရာတွင် မိဘကို ရိုသေခြင်းသည် ရှေ့ဆုံးဖြစ်သည်။ မိဘများ၊ ဆရာသမားများနှင့် သီလရှိသော ပုဂ္ဂိုလ်များအား ရိုသေစွာ လုပ်ကျွေးပူဇော်ခြင်းသည် ဘဝပင်၏ အမြစ်ကို ရေလောင်းသကဲ့သို့ဖြစ်ပြီး အမြစ်နက်လျှင် အကိုင်းအခက်များ ထွားကျိုင်းကာ ကောင်းမှုများစွာ သူ့အလိုလို ရောက်ရှိလာသည်။
သုံးဝိုင်းဆိတ်သုဉ်းသော နိမိတ်မဲ့ဒါန (Formless Transcendental Giving)
ကင်းဂန်းကျမ်း၏ အမြင့်မြတ်ဆုံး စိတ်ကျင့်စဉ် - အဆင်း၊ အသံ၊ အနံ့၊ အရသာ၊ အတွေ့အထိ၊ သဘောတရားတို့၌ တည်မနေဘဲ အလှူပြုခြင်း။ စိတ်၌ အလှူရှင်၊ အလှူခံ၊ အလှူပစ္စည်းတို့ကို မစွဲလမ်းဘဲ ကုသိုလ်သည် ဟင်းလင်းပြင်ကဲ့သို့ မနှိုင်းမယှဉ်နိုင်အောင် ကြီးကျယ်သည်။
ကံကြမ္မာဗေဒ ဘေးဆိုးများကို “တက်ကြွစွာ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းခြင်း” ဖြင့် ပြေငြိမ်းစေသည့် လျှို့ဝှက်နည်း
ကံကြမ္မာဟောနေစဉ် ယခုနှစ်တွင် “တိုင်ဆွေ ထိပါးခြင်း၊ ငွေကြေး လုယက်ခံရခြင်း၊ ယန်ရန် နှင့် တိုက်မိခြင်း” ဖြစ်သည်ကို တွေ့ရှိလျှင် ဘာလုပ်ရမည်နည်း။ အမြင့်ဆုံးဖြေရှင်းနည်းသည် ဈေးကြီးသော အဆင်တန်ဆာများ ဝယ်ယူခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဒါနပြုခြင်းဖြင့် တက်ကြွစွာ ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းခြင်းကို ပြုလုပ်ခြင်းသာ ဖြစ်သည်-
နှစ်အလိုက်ကံဇာတာတွင် 【သူတစ်ပါးနှင့် ယှဉ်ပြိုင်မှုကြောင့် ငွေဆုံးရှုံးခြင်း / ငွေကုန်ကြေးကျခြင်း】 နှင့် ကြုံတွေ့ရသည်
တက်ကြွစွာ ဒါနပြုခြင်း (ပရဟိတလုပ်ငန်းများကို လှူဒါန်းခြင်း၊ တည်ခင်းဧည့်ခံ၍ ကောင်းမှုပြုခြင်း၊ မိဘများကို ပြုစုလုပ်ကျွေးခြင်း) ပြုလုပ်ပါ။ နှစ်အလိုက်ကံဇာတာတွင် “ငွေကုန်ခြင်း” ဖြစ်မည်ဟု သေချာနေပြီဖြစ်သောကြောင့် လအစတွင် ကိုယ်တိုင်ကိုယ်ကျ ငွေကို လှူဒါန်းကောင်းမှုပြုလိုက်ခြင်းသည် ငွေကုန်ခြင်း၏နိမိတ်ကို ဖြေဆည်းရာလည်းဖြစ်၊ မမျှော်လင့်ဘဲ ဆုံးရှုံးရမည့် အရင်းအနှီးကို ကုသိုလ်အကျိုးအဖြစ် ပြောင်းလဲပေးရာလည်း ဖြစ်သည်။
ယခုနှစ်တွင် ကြုံတွေ့ရသော 【ယန်ရန် တိုက်ခိုက်ခြင်း / ချီရှ ကိုယ်ခန္ဓာကို တိုက်ခိုက်ခြင်း / သွေးထွက်သံယို ဘေးဥပဒ်】
တက်ကြွစွာ ဘေးမဲ့ပေးကမ်းခြင်းနှင့် ဆေးဝါးလှူဒါန်းခြင်း ကို ဆောင်ရွက်ပါ (သွေးလှူခြင်း၊ သွားဆေးခြင်း၊ သတ်ဖြတ်ခြင်းမှ ရှောင်ကြဉ်၍ သတ္တဝါများကို လွှတ်ပေးခြင်း၊ အရေးပေါ် ဆေးကုသမှုအတွက် လှူဒါန်းခြင်း)။ ကရုဏာတရားနှင့် သက်ရှိများကို ကာကွယ်ခြင်းဖြင့် ကြမ်းတမ်းသော သတ်ဖြတ်မှုစွမ်းအားကို ချေဖျက်၍ ကြီးမားသော ဘေးဒဏ်ကို ငယ်သည့်အထိ လျှော့ချနိုင်ပြီး ငယ်သော ဘေးဒဏ်ကိုမူ မရှိသလို ဖြစ်စေနိုင်သည်။
ယခုနှစ်တွင် ကြုံတွေ့ရမည့်အရာများမှာ 【ဇီးကွက်နတ် အစာလုယူခြင်း / စိတ်ဓာတ်ကျပြီး စိတ်ရှုပ်ထွေးခြင်း / စာမေးပွဲကံ ထိခိုက်ခြင်း】 ဖြစ်သည်။
ကိုယ်တိုင်တရားဒါနနှင့် ဆီမီးထွန်းညှိခြင်းကို ပြုလုပ်ပါ (အခမဲ့ ပရော်ဖက်ရှင်နယ် အတွေ့အကြုံများကို မျှဝေခြင်း၊ ကောင်းမှုစာအုပ်များ ရိုက်နှိပ်လှူဒါန်းခြင်း၊ မပျက်မစီး တောက်လောင်နေသော ဆီမီးရှေ့တွင် စိတ်တည်ငြိမ်စွာ သူတစ်ပါးတို့၏ သံသယများကို ဖြေရှင်းပေးခြင်း)။ ဖြောင့်မှန်သော အသိဉာဏ်အလင်းရောင်ဖြင့် စိတ်၏ မှိုင်းမှောင်မှုကို ဖယ်ရှားကာ ပညာရေးကံကောင်းမှုနှင့် ကံဆောင်ပုဂ္ဂိုလ်များကို ထွန်းကားစေပါ။
ဒါနပြုခြင်း၏ ကောင်းကျိုးပမာဏကို ဆုံးဖြတ်ပေးသော အဓိက မြှောက်ကိန်း အချက်သုံးချက်
ဒိုင်းမုန်းကျမ်း (Diamond Sutra) နှင့် ကိုရှာကျမ်း (Abhidharma-kosha) တို့က ဖော်ပြသည်မှာ အလှူပြုခြင်းဖြင့် ရရှိသော ကောင်းမှုအကျိုး၏ ကြီးမားမှုသည် ငွေပမာဏပေါ်တွင်သာ မူတည်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ အောက်ပါ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ မြှောက်ကိန်းသုံးမျိုးပေါ်တွင် မူတည်သည်။
နက်နဲသော ဗေဒင်ဉာဏ်ပညာကို နေ့စဉ်လုပ်ဆောင်နိုင်သော ကံပြောင်းလဲသည့် လုပ်ဆောင်ချက်များအဖြစ် ပြောင်းလဲပါ
YuanYu ၏ အခမဲ့ အီလက်ထရွန်နစ် ကုသိုလ်မှတ်တမ်းစာအုပ်ကို ချက်ချင်းသုံး၍ ကောင်းမှုတိုင်းကို မှတ်တမ်းတင်ပါ၊ သို့မဟုတ် သင့်ကံဇာတာကို တွက်ချက်ကာ သင့်အတွက်သင့်လျော်သော ကံပြောင်းလဲမှု ဆေးညွှန်းကို စိတ်ကြိုက်ပြုလုပ်ပါ။